لایه ملت بلون

 لایه ملت بلون (Melt blown) یکی از قسمت‌های مهم در ماسک است. این لایه از فیلامنت‌های منقطع (رشته‌های پلیمری یا همان پلاستیکی) تولید می‌شود. ظرافت هر یک از این فیلامنت‌ها ۱ – ۵ میکرون است. همین ویژگی باعث افزایش خاصیت نفوذ‌ناپذیری ملت بلون می‌شود. 

در ماسک‌های استاندارد از این لایه استفاده می‌شود. به همین دلیل ماسک مایعات را از خود عبور نمی‌دهد. پس در برابر سایر میکروب‌ها و ذرات نانومتری و ریز در هوا نیز همانند یک سد عمل می‌کند. اما همین لایه‌ی نازک قادر است هوا را به راحتی از خود عبور دهد. یعنی زمانی که ماسک را روی دهان می‌گذارید، قادرید به راحتی نفس بکشید. اما هوایی که وارد مجرای تنفسی می‌شود، پاک و تمیز است.

فرآیند ایجاد لایه ملت بلون یا فرآیند دمش-ذوب، فرآیندی یک مرحله‌ای است که در آن هوا با سرعت بسیار زیاد به رزین ترموپلاستیک مذاب (Melt) دمیده می‌شود (Blown) و آن را از نوک قالب اکسترودر بر روی نوار نقاله یا صفحه جذب می‌چسباند تا یک تار الیافی و خود پیوندی ظریف ایجاد کند. الیاف موجود در شبکه ملت بلون با ترکیبی از درهم آمیختگی و چسبندگی منسجم روی هم قرار می‌گیرند. توانایی تشکیل مستقیم شبکه‌ای ملت بلون از یک پلیمر مذاب، بدون استفاده از تکنیک کشش کنترل شده، به فناوری دمیدن مذاب مزیت متمایزی نسبت به سایر روش‌ها می‌دهد.

ویژگی‌های لایه ملت بلون ماسک

لایه‌ی ملت بلون در ماسک به عنوان کاغذ فیلتر هم شناخته می‌شود. البته منظور از کاغذی بودن، یک لایه‌ی خشک و غیر منعطف نیست. بلکه این لایه نرم و انعطاف‌پذیر است. ملت بلون نوعی پارچه بافته نشده با الیاف‌های فوق‌العاده ریز است. این محصول کرکی و نرم، می‌تواند روغن و میکروب‌ها را در خود جذب کند. در عین حال تنفس را سخت نمی‌کند. پس همزمان با فیلتر کردن هوا، می‌تواند اکسیژن مورد نیاز را به سمت مجاری تنفسی عبور دهد.

این پارچه دارای نسل جدیدی از مواد سازگار با محیط زیست است که قابلیت تنفس، انعطاف پذیری، سبک بودن، غیرقابل اشتعال، تجزیه آسان، غیر سمی، غیر تحریک کننده، قابل بازیافت و ... را دارد. لایه ملت بلون موجود در ماسکها بسیار نرم و قابل انعطاف با الیاف بسیار ریز بافته نشده است که همانند فیلتری از ورود میکروبها، ذرات نانومتری و مواد شیمیایی جلوگیری می‌کند ضمن اینکه برای تنفس مشکلی ایجاد نکرده و اکسیژن از داخل آن برای ورود به مجاری تنفسی عبور میکند. این پارچه توسط تکنولوژی ملت بلون و الیاف پلی پروپیلن تهیه می‌شود.

برای تولید ماسک‌های استاندارد برای کادر پزشکی و سایر کارکنان در محیط‌های آلوده (پتروشیمی، صنایع سیمان، فولاد، آزمایشگاه‌ها) از این لایه استفاده می‌شود. در واقع از دیگر ویژگی‌های لایه ملت بلون ماسک، مقاومت آن در برابر مواد شیمیایی است. به طوری که این لایه علاوه بر فیلتر کردن میکروب‌ها، مانع از ورود آلاینده‌های شیمیایی به داخل مجاری تنفسی می‌شود. 

تشخیص لایه ملت بلون

وزن متداول برای یک لایه ملت بلون در ماسک ۱۷ تا ۲۵ گرم است. در برخی از ماسک‌ها دو تا سه لایه را با هم ترکیب می‌کنند که وزن بالاتری را به ماسک می‌دهد. البته وزن معیار مناسبی برای تشخیص وجود لایه ملت بلون ماسک نیست. بلکه استاندارد بودن ماسک و وجود این لایه را باید با روش‌های زیر تشخیص دهید:

  • روش خاموش کردن شمع: یکی از راه‌هایی که از طریق آن می‌توانید بفهمید برای ماسک از لایه ملت بلون استفاده شده، خاموش کردن شمع است. ماسک را روی صورت خود گذاشته و یک شمع را روشن و در مقابل خود قرار دهید. حالا همانطور که ماسک روی صورت است به سمت شعله‌ی شمع فوت کنید. اگر شمع خاموش شد، برای این ماسک از لایه ملت بلون استفاده نشده است. اگر خاموش نشد، ماسک شما استاندارد و همراه با لایه‌ی ملت‌ بلون است.
  • عبور ندادن آب: ماسک مورد نظر خود را زیر شیر آب بگیرید. یا مقداری آب را داخل ماسک بریزید. اگر آب از آن عبور کرد نشان می‌دهد که برای ماسک مذکور از لایه ملت بلون استفاده نشده است. توجه داشته باشید که یکی از ویژگی‌های مهم این لایه، عدم عبور آب و سایر مایعات است. پس در صورت رد شدن آب به این معناست که چنین لایه‌ای در ماسک به کار نرفته است. 
  • گذاشتن ماسک روی نور: در این آزمایش ابتدا باید چراغ را خاموش کنید تا محیط تاریک شود. سپس یک نور شمع یا چراغ قوه کوچک را روشن کنید. ماسک را در فاصله ۱۰ سانتی‌متری نور قرار دهید. اگر نور در زیر ماسک به صورت هاله‌ای بود و منبع نور قابل تشخیص نبود، نشان‌دهنده‌ی وجود لایه‌ی ملت بلون است. اما وقتی منبع نور را به خوبی می‌توانید تشخیص دهید (مثلا شمع یا چراغ‌قوه گوشی)، مطمئن باشید که برای این ماسک از لایه ملت بلون استفاده نشده‌ است.
  • جدا کردن لایه‌های ماسک: یکی از راه‌های تشخیص استفاده از لایه ملت بلون در ماسک، جدا کردن لایه‌های ماسک است. با قیچی دو قسمت چپ و راست ماسک را برش بزنید. حالا لایه‌ی وسط را روی شعله قرار دهید. اگر با برخورد حرارت کم، لایه‌ی میانی فوراً آتش گرفت، نشان می‌دهد که ماسک غیراستاندارد و برای آن از ملت بلون استفاده نشده است. لایه‌ی ملت بلون آتش نمی‌گیرد. بلکه در مقابل با حرارت، بافت آن خراب می‌شود. اما ردی از سوختگی یا آتش بر روی آن دیده نمی‌شود. گویی بدون اینکه این لایه آتش بگیرد، بافت آن خراب و از هم جدا می‌شود.
  • جذب خرده کاغذ و ذرات ریز: یک دستمال کاغذی را ریز کنید و روی میز بریزید. سپس در حالی که دو بند ماسک را در دست دارید، آن را به آرامی روی خرده‌های دستمال کاغذی بگذارید و سپس بلند کنید. اگر خرده‌های دستمال به ماسک چسبید، نشان می‌دهد ماسک شما استاندارد و برای آن از لایه ملت بلون استفاده شده است.

یک نکته‌ی مهم برای استفاده از ماسک استاندارد

بعد از اینکه مطمئن شدید نوع ماسکی که خریداری کرده‌اید، استاندارد است، نباید روی آن الکل و یا مواد ضدعفونی کننده اسپری کنید. زیرا این مواد باعث از بین رفتن خاصیت فیلترینگ ماسک می‌شود. لایه‌ی ملت بلون مقاومتی در برابر الکل و سایر مواد ضدعفونی کننده ندارد. شستشو با مواد شوینده هم باعث از بین رفتن خاصیت این لایه می‌شود.

پس ماسک‌های یک بار مصرف را فقط برای یک بار استفاده کنید. برای استفاده‌ی مجدد اگر آن‌ها را ضدعفونی کنید و یا بشویید، خاصیت خود را از دست می‌دهند. 

ضامن ساز : تا زمان پیدا شدن قطعی واکسن باید به دستورالعمل‌های ایمنی و بهداشتی مانند شستن دست‌ها، رعایت فاصله اجتماعی و استفاده از ماسک در مکان‌های عمومی، آلوده و بسته عمل نمود. در کنار رعایت دستورالعمل‌های بهداشتی باید بدن خود را نیز تقویت کنیم.